Henryk Krauze
Biografia
Henryk Krauze urodził się 12 grudnia 1912 w Ostrołęce i pochodził z rodziny inteligenckiej. Był synem Cezarego i Kazimiery z d. Zielińskiej. Uczył się w Ostrołęce: w Szkole Podstawowej, Gimnazjum im. Króla Stanisława Leszczyńskiego, a następnie w Państwowej Szkole Ogrodniczej w Warszawie i Szkole Podchorążych w Zambrowie. Był porucznikiem w stanie spoczynku. Ukończył Akademię Wychowania Fizycznego w Warszawie. Status artysty plastyka nadano mu przez Ministerstwo Kultury i Sztuki.
W okresie międzywojennym pracował jako nauczyciel przysposobienia wojskowego w Gimnazjum im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Ostrołęce. Po wybuchu II wojny światowej, jako podporucznik rezerwy, zgłosił się do Batalionu Obrony Narodowej podlegającego Samodzielnej Grupie Operacyjnej „Narew”. Jako dowódca plutonu zwiadu prowadził działania w rejonie Kruszewa, Różana, Łątczyna, Lipianki, Miastkowa i Nowogrodu. Po zatrzymaniu przez Niemców w okolicach Śniadowa uciekł i wrócił do Ostrołęki. Otrzymał skierowanie do Krakowa, lecz został ujęty przez Gestapo. Po brutalnym przesłuchaniu 30 grudnia 1939 przetransportowano go do obozu przejściowego w Stablack k. Królewca, gdzie otrzymał numer obozowy 40225, następnie w połowie stycznia 1940 r. – do oflagu II C Woldenberg, a po kilkunastu miesiącach do Sandhofen. Podczas ewakuacji jeńców uciekł z wagonu, lecz został schwytany i odstawiony do Lubeki. 20 kwietnia 1942 r. trafił z ok. 800 jeńcami do Oflagu II C Woldenberg. Tam, mimo trudnych warunków, podjął działalność plastyczną, przesyłając prace Międzynarodowemu Czerwonemu Krzyżowi. Przez całą okupację przebywał w obozach jenieckich na terenie Niemiec.
Po II wojnie światowej pracował na węźle kolejowym PKP, a następnie w szkolnictwie średnim – najpierw w Liceum Ogólnokształcącym, potem przez 30 lat w Liceum Pedagogicznym, a następnie w Technikum Budowlanym w Ostrołęce. Od 1973 przebywał na emeryturze. Będąc nauczycielem wychowania plastycznego i fizycznego, wraz z żoną organizował obozy turystyczne, rajdy i spływy kajakowe dla młodzieży.
Działał w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym, był m.in. prezesem Zarządu Powiatowego i członkiem Zarządu Okręgu w Warszawie. Należał do Stronnictwa Demokratycznego, był radnym Miejskiej Rady Narodowej (cztery kadencje).
Był mężem Jadwigi z d. Owczarek – nauczycielki (zm. 1992), mieli syna Andrzeja. Przez całe życie był związany z Ostrołęką. Spoczywa w grobie rodzinnym na cmentarzu parafialnym w Ostrołęce.
Był związany z grupami twórczymi plastyków nauczycieli „Nałęczów-56” i „Mazowsze”, działającymi przy Zarządzie Głównym Związku Nauczycielstwa Polskiego. Jako artysta plastyk wykonał około 400 prac, w tym obrazy olejne, grafiki, projekty medali i pocztówek. Był autorem pomnika ostrołęckich Żydów na terenie dawnego cmentarza, medalu 600-lecia Ostrołęki oraz Odznaki „Zasłużony Działacz Kultury”. Wykonał rekonstrukcję pomnika Szarży Artylerii pod dowództwem ppłk Józefa Bemana w Ostrołęce, a prace Romualda Zerycha z okresu międzywojennego zostały zniszczone przez Niemców.
Uczestniczył w 43 wystawach zbiorowych i 8 indywidualnych. Jego obrazy ukazują Ostrołękę. Był autorem zbiorów rysunków pt. „Kapliczki kurpiowskie ze szkicownika Henryka Krauze”, „Ostrołęka w rysunkach Henryka Krauze” i „Dawna Ostrołęka”. Jego prace znajdują się w zbiorach prywatnych i instytucji polskich oraz zagranicznych, m.in. na Węgrzech, w Szwajcarii, Czechach, Słowacji i Stanach Zjednoczonych. Po pożarze kościoła poklasztornego w Ostrołęce wykonał kopię obrazu przedstawiającego fundatora klasztoru i kościoła – Tomasza Gocłowskiego.
Medale i odznaczenia: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski; Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939 r.”; Złota Odznaka PTTK; Medal 600-lecia Ostrołęki; Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”; Nagroda I stopnia Ministra Oświaty; Srebrny i Złoty Krzyż Zasługi; Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej”; Złota Odznaka Związku Nauczycielstwa Polskiego; Odznaka „Za zasługi dla województwa ostrołęckiego”.
Upamiętnienie: Skwer przed II Liceum Ogólnokształcącym w Ostrołęce nosi imię Henryka Krauzego. W sobotę 22 czerwca 2019 uroczyście odsłonięto tablicę upamiętniającą patrona.