Janochy siłą wspólnoty. Sołtys Anna Tyszka o pracy z mieszkańcami i młodzieżą

W Janochach, liczących około 100 mieszkańców, społeczna energia nie jest pustym hasłem, lecz codzienną praktyką. Sołtys Anna Tyszka podkreśla, że to właśnie ludzie są największym kapitałem tej niewielkiej wsi w gminie Troszyn.

W miejscowości działa świetlica, plac spotkań, koło gospodyń wiejskich, stowarzyszenie i młodzieżowa rada, a kolejne inicjatywy wyrastają z realnych potrzeb mieszkańców. Jak mówi sama sołtyska, wspólne działanie od lat przynosi tu wyraźne efekty.

Wspólne działanie naprawdę wychodzi nam świetnie.

Anna Tyszka, sołtyska Janoch

Ludzie są największą siłą Janoch

Anna Tyszka zwraca uwagę, że Janochy tworzy społeczność bardzo zróżnicowana, ale przy tym wyjątkowo spójna. Obok rolników mieszkają tu osoby wykonujące różne zawody, a ważną częścią wsi są dzieci, młodzież i seniorzy. To właśnie ta wielopokoleniowość pozwala łączyć doświadczenie z nowymi pomysłami.

Sołtyska podkreśla też, że mieszkańcy potrafią konsekwentnie doprowadzać sprawy do końca. Jedni wnoszą kreatywność, inni wiedzę życiową, a jeszcze inni czas, energię albo konkretne umiejętności techniczne, artystyczne i kulinarne. Dzięki temu lokalne inicjatywy nie są jednorazowym zrywem, ale mają trwały charakter.

Od placu przy świetlicy do stowarzyszenia SIŁA

Jednym z pierwszych ważnych przedsięwzięć był wniosek złożony do programu Mazowsze Lokalnie. Dotyczył uporządkowania terenu przy świetlicy wiejskiej, który od dawna wymagał odnowienia. To miejsce miało dla mieszkańców duże znaczenie, zwłaszcza dla dzieci i młodzieży, bo właśnie tam przed 30 laty rodziły się pierwsze znajomości i wspólne zabawy.

Efekty wspólnej pracy szybko stały się widoczne. Mieszkańcy wyrównali teren, posiali trawę, wykonali nasadzenia, ustawili altanę i huśtawkę, a także stworzyli piaskownicę. Z czasem grupa nieformalna przekształciła się w Stowarzyszenie SIŁA, które dziś jest jednym z filarów aktywności społecznej we wsi.

• wypożyczalnia zabawek i gier dla dzieci,
• systematyczna praca z młodzieżą w ramach projektu „Grzesiek i spółka”,
• wolontariat młodych przy animacjach i organizacji wydarzeń,
• zakup dmuchańca i profesjonalne warsztaty animacyjne.

Sołtyska, animatorka, mediatorka

Anna Tyszka pełni funkcję sołtyski po swoim ojcu, który wcześniej przez wiele lat prowadził wieś jako sołtys, przy wsparciu mamy. Sama przyznaje, że początkowo myślała o tej roli jako o zadaniu przede wszystkim organizacyjnym i urzędowym, bo już wtedy pracowała w LGD i znała współpracę z samorządem od strony formalnej.

Szybko okazało się jednak, że obowiązki są znacznie szersze. Sołtyska reprezentuje mieszkańców także w sprawach parafialnych, pośredniczy w różnych sytuacjach i musi stale pozostawać w kontakcie z ludźmi. Z jej perspektywy najważniejsze jest jednak to, by działania wynikały z realnych potrzeb społeczności, a nie były narzucane z zewnątrz.

Nie chcę nikogo uszczęśliwiać na siłę.

Anna Tyszka, sołtyska Janoch

Współpraca z młodzieżą zmienia wieś

W Janochach wyraźnie widać, jak bardzo zmieniło się podejście mieszkańców do wspólnego decydowania o sprawach wsi. Na początku potrzebna była zachęta, bo podczas zebrań głos zabierało niewiele osób. Dziś sytuacja wygląda inaczej: mieszkańcy chętniej zgłaszają pomysły, zabierają głos i uczestniczą w planowaniu działań.

Zdaniem Anny Tyszki to ważny dowód na to, że ludzie chcą mieć poczucie wpływu. Włączanie dzieci i młodzieży w życie sołectwa okazało się jednym z kluczowych elementów tej zmiany. Młodzi pomagają przy wydarzeniach, wspierają najmłodszych i przejmują część zadań technicznych, dzięki czemu społeczność staje się coraz bardziej samodzielna.

Historia Janoch pokazuje, że nawet mała wieś może być miejscem silnych więzi, skutecznej współpracy i długofalowych działań. To ważne dla lokalnej społeczności, bo takie inicjatywy wzmacniają poczucie przynależności, uczą odpowiedzialności i sprawiają, że mieszkańcy mają realny wpływ na otoczenie, w którym żyją.

Co dalej z aktywnością we wsi

Anna Tyszka łączy funkcję sołtyski z wieloletnim doświadczeniem zawodowym w pracy na rzecz rozwoju obszarów wiejskich. Jest dyrektorką biura Stowarzyszenia LGD „Zaścianek Mazowsza”, prezeską Stowarzyszenia Społeczne Inicjatywy Łączą Aktywnych (SILA) oraz członkinią zarządu lokalnego KGW. To połączenie doświadczeń wzmacnia działania prowadzone w Janochach.

W praktyce oznacza to kolejne projekty, dalszą współpracę międzypokoleniową i następne inicjatywy odpowiadające na potrzeby mieszkańców. Z wypowiedzi sołtyski wynika jasno, że Janochy nie zamierzają zwalniać tempa, a lokalna wspólnota nadal będzie budować swoją przyszłość na zaangażowaniu i współdziałaniu.

Informacje przekazała Anna Tyszka w rozmowie o życiu społecznym Janoch.